مصطفى النوراني الاردبيلي

54

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

تركيبات شيميايى : داراى اسانس معطّر و ماده لانتانين است . ماده لانتانين گردش خون را ضعيف و درجه حرارت بدن را كاهش مىدهد . به‌علاوه يك ترى ترپينوييد در آن مشخص شده است . در گزارشها آمده است كه شاه‌پسند درختى داراى اسانس كامرن ، ايزوكامرن ، ميكرانن ، الكالوئيد و ماده‌اى به نام لاندن ، كه در برگهاى گياه موجود است ، مىباشد . خواص - كاربرد : به‌عنوان داروى التيام دهنده زخم و معرق و بادشكن و ضد اسپاسم استفاده مىشود . از جوشانده آن در مورد كزاز ، روماتيسم و مالاريا استفاده مىشود و آن را تونيك و نيروبخش مىدانند . برگهاى پلاسيده و پژمرده شده اين گياه براى رفع ناراحتىهاى تنفسى آسمى و برگهاى تازه آن براى كاهش تب مؤثّر است . « 1 » شاه‌پسند وحشى مشخصات : در كتب فارسى به نام « شاه‌پسند وحشى » خوانده مىشود . در برخى از كتب قديم با نامهاى « رعى الحمام » نام برده مىشود . و اضافه شده است كه چون مورد علاقه كبوتر است به اين نام خوانده مىشود . شاه‌پسند وحشى گياهى است علفى و چند ساله ساقه آن در حدود 1 متر است . مقطع ساقه آن مربع است و برگهاى آن متقابل با بريدگيهاى عميق . گلهاى آن به‌صورت خوشه نظير گلهاى گياهان خانواده نعنا ، به رنگ سفيد يا صورتى . از تمام قسمتهاى هوايى اين گياه ، بخصوص برگها و سر شاخه‌هاى سبز آن در طب

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 359 .